देउवा दम्पतीविरुद्ध ‘रेड नोटिस’ जारी गर्न इन्टरपोलको अस्वीकार, सर्त नपुगेको भन्दै उठायो प्रश्न

२३ बैशाख, काठमाडौं । सम्पत्ति शुद्धीकरण सम्बन्धी कसुरमा अनुसन्धानको दायरामा रहेका पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा र उनकी पत्नी आरजु राणा देउवाविरुद्ध रेड नोटिस जारी गर्न इन्टरपोलले अस्वीकार गरेको छ ।

नेपाल प्रहरीमार्फत पठाइएको अनुरोधमाथि सुनुवाइ गर्दै इन्टरपोलले अहिलेकै अवस्थामा रेड नोटिस जारी गर्न आवश्यक कानुनी सर्त र सम्बद्ध कसुर नदेखिएको जवाफ पठाएको हो । सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागको सिफारिसमा प्रहरीले इन्टरपोललाई पत्राचार गरे पनि इन्टरपोलले अनुसन्धानको प्रक्रिया र आधारमाथि प्रश्न उठाएको छ ।

विशेषगरी, सम्बद्ध कसुर स्पष्ट नदेखिएको र एकैपटक सम्पत्ति शुद्धीकरणमा मात्रै अनुसन्धान अघि बढाइएको विषयले रेड नोटिसका लागि आवश्यक अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड नपुगेको इन्टरपोलको ठम्याइ छ । गत २४ चैत २०८२ मा जिल्ला अदालत काठमाडौँले देउवा दम्पतीविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी गरेपछि सरकारले उनीहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरबाटै खोजी गर्न प्रक्रिया थालेको थियो ।

सुरक्षा उद्धारदेखि वैदेशिक बसाइँसम्म

गत २४ भदौमा भएको ‘जेन–जी’ आन्दोलनका क्रममा निजी निवासमा आक्रमण भएपछि देउवा दम्पतीलाई सेनाको सहयोगमा उद्धार गरिएको थियो । त्यसपछि उपचारका लागि भन्दै सिंगापुर प्रस्थान गरेका उनीहरू हालसम्म स्वदेश फर्किएका छैनन् । हाल देउवा परिवार हङकङमा रहेको बताइए पनि यसबारे पारिवारिक वा सरकारी तवरबाट कुनै आधिकारिक पुष्टि हुन सकेको छैन ।

अनुसन्धानको भविष्य र चुनौती

देउवा दम्पती देशबाहिर रहेकै समयमा सरकारले उनीहरूको सम्पत्तिमाथि शुद्धीकरणको अनुसन्धान सुरु गरेको थियो । इन्टरपोलले रेड नोटिस जारी गर्न अस्वीकार गरेपछि अब विदेशमा रहेका अभियुक्तहरूलाई कानुनी दायरामा ल्याउने र अनुसन्धान प्रक्रियालाई कसरी अगाडि बढाउने भन्ने विषयमा सरकारी निकायहरू दबाबमा परेका छन् । यो विकासक्रमले नेपाली राजनीति र भ्रष्टाचार विरोधी अनुसन्धानको अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी पाटोलाई थप जटिल मोडमा पुर्‍याएको छ ।