इरानी तेल प्रकरण: ५ चिनियाँ कम्पनीमाथि अमेरिकी प्रतिबन्ध, चीनको असहमति

२० बैशाख, काठमाडौँ । विश्वका दुई महाशक्ति राष्ट्र-अमेरिका र चीनबिचको व्यापारिक युद्धले पुनः नयाँ मोड लिएको छ ।

इरानबाट तेल खरिद गरेको ‘कसुर’मा अमेरिकाले पाँच चिनियाँ कम्पनीहरूलाई प्रतिबन्धको घेरामा पारेपछि बेइजिङ र वासिङ्टनबिचको सम्बन्धमा थप चिसोपन आएको छ ।

के हो मुख्य विवाद ?

अमेरिकाले ती पाँच चिनियाँ कम्पनीहरूमाथि ‘लाखौँ ब्यारेल’ इरानी कच्चा तेल आयात गरेर इरानको अर्थतन्त्रलाई अर्बौँ डलरको टेवा पुर्‍याएको गम्भीर आरोप लगाएको छ । इरानमाथि अमेरिकाले लगाएको आर्थिक नाकाबन्दीलाई यी कम्पनीहरूले चुनौती दिएको वासिङ्टनको ठहर छ ।

चीनको स्पष्ट अडानः ‘मान्दैनौँ’

यस प्रतिबन्धलाई चीनले ठाडै अस्वीकार गरिदिएको छ । चिनियाँ वाणिज्य मन्त्रालयले शनिबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै अमेरिकी कदमको कडा शब्दमा भर्त्सना गरेको छ । चीनका अनुसार यो प्रतिबन्ध अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र संयुक्त राष्ट्र संघको मान्यता विपरित छ ।

एकपक्षीय निर्णय

बेइजिङले यसलाई अमेरिकाको‘एकपक्षीय दादागिरी ’ को रूपमा व्याख्या गर्दै आफ्ना कम्पनीहरूलाई यो प्रतिबन्ध पालना नगर्न निर्देशन दिएको छ । चिनियाँ कम्पनीहरूलाई अन्य देशसँग स्वतन्त्र रूपमा व्यापार गर्ने नैसर्गिक अधिकार रहेको दाबी चीनको छ ।

कूटनीतिक महत्त्व र ट्रम्पको भ्रमण

रोचक कुरा के छ भने, यो प्रतिबन्ध यस्तो समयमा आएको छ जब अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प यसै महिना चीनको भ्रमणमा जाँदै छन् ।

राष्ट्रपति सी चिनफिङसँगको भेटवार्ता हुनु ठिक अगाडि चालिएको यो कदमलाई धेरैले कूटनीतिक ‘बार्गेनिङ’ का रूपमा समेत हेरेका छन् ।