अरब सागरमा भारतको ठूलो कारबाही : अमेरिकी प्रतिबन्धित तीन तेल ट्याङ्कर जफ्ती, ‘शेडो फ्लीट’ विरुद्ध कडा सन्देश

भारतको तटरक्षक बलले अरब सागरमा सञ्चालन भइरहेको अवैध तेल तस्करीविरुद्ध महत्वपूर्ण कारबाही गर्दै तीन वटा तेल ट्याङ्कर जफ्ती गरेको छ। भारतीय अधिकारीहरूका अनुसार यो पहिलो पटक हो जब भारतले तथाकथित ‘शेडो फ्लीट’ विरुद्ध यति कडा कदम चालेको हो।
फेब्रुअरी ५ र ६ का बीच भारतीय तटरक्षक बलले मुम्बईबाट करिब १०० नोडिकल माइल पश्चिमतर्फ रहेको अन्तर्राष्ट्रिय जलक्षेत्र नजिकैबाट तीन ट्याङ्कर— अल जाफ्जिया (चिल्टर्न), एस्फाल्ट स्टार र स्टेलर रुबी — नियन्त्रणमा लिएको जनाएको छ। प्रारम्भिक अनुसन्धानमा ती जहाजहरू अमेरिकी ट्रेजरी विभागको प्रतिबन्धित सूचीमा रहेको र इरानसँग सम्बन्धित तेल कारोबारमा संलग्न रहेको आशंका गरिएको छ।
तटरक्षक स्रोतका अनुसार तस्करहरूले अन्तर्राष्ट्रिय जलक्षेत्रमा ‘मध्य–समुद्री हस्तान्तरण’ (Ship-to-Ship Transfer) को माध्यमबाट सस्तो तेल लुकाएर विभिन्न देशतर्फ पठाउने र कर छली गर्ने गरेको पाइएको छ। निगरानी प्रणाली, समुद्री गतिविधिको डाटा विश्लेषण तथा चालक दलसँगको सोधपुछबाट यस्तो अन्तर्राष्ट्रिय सञ्जालको संकेत भेटिएको बताइएको छ।
जफ्ती गरिएका जहाजहरूलाई मुम्बईतर्फ ल्याइएको छ र सम्बन्धित कानुनी प्रक्रिया अगाडि बढाइने भारतीय अधिकारीहरूले जनाएका छन्। यस घटनालाई भारतको समुद्री सुरक्षा सुदृढ पार्ने तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धको पालना सुनिश्चित गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार पछिल्लो समय ‘शेडो फ्लीट’ मार्फत प्रतिबन्धित तेलको अवैध कारोबार विश्वका विभिन्न समुद्री मार्गहरूमा बढ्दो चिन्ताको विषय बनेको छ। यस्तो अवस्थामा भारतले गरेको कारबाहीले क्षेत्रीय सुरक्षा र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार व्यवस्थामा सकारात्मक सन्देश जाने अपेक्षा गरिएको छ।