इरानको युद्धविराम प्रस्ताव ट्रम्पद्वारा अस्वीकार, ‘आणविक सर्त’मा अल्झियो वार्ता

२८ बैशाख, काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्ध अन्त्यका लागि इरानले अघि सारेको पछिल्लो प्रस्तावलाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरिदिएका छन्। आफ्नो ‘ट्रुथ सोसल’ प्लेटफर्ममार्फत प्रतिक्रिया दिँदै ट्रम्पले इरानी प्रतिनिधिहरूबाट प्राप्त जवाफ चित्तबुझ्दो नभएको र प्रस्तावित योजना अमेरिकाका लागि मान्य नहुने स्पष्ट पारेका हुन् ।

इरानले आइतबार मात्रै पाकिस्तानका मध्यस्थकर्तामार्फत वासिङ्टनलाई एक नयाँ शान्ति प्रस्ताव पठाएको थियो। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार उक्त प्रस्तावमा सबै मोर्चामा जारी युद्धको अन्त्य र तेहरानमाथि लगाइएका आर्थिक प्रतिबन्धहरू फुकुवा गरिनुपर्ने सर्त राखिएको थियो। विशेष गरी, अमेरिकाले इरानी तेल निर्यातमा लगाएको प्रतिबन्ध ३० दिनका लागि हटाउनुपर्ने र इरानी बन्दरगाहहरूमा कायम नौसैनिक नाकाबन्दी अन्त्य गर्नुपर्ने माग इरानको थियो।

‘वाल स्ट्रिट जर्नल’ का अनुसार वार्ता निष्कर्षमा पुग्न नसक्नुको मुख्य कारण इरानको आणविक कार्यक्रम नै हो। अमेरिकाले इरानको युरेनियम भण्डार र आणविक गतिविधिमा कडा नियन्त्रणको माग राख्दै आएको छ, जसमा इरान अझै सहमत हुन सकेको छैन। ट्रम्पले इरानी प्रस्तावलाई ‘अपूर्ण’ भन्नुको पछाडि यी प्राविधिक र सुरक्षासम्बन्धी विषयहरू नै प्रमुख रहेको विश्लेषण गरिएको छ।

यसैबिच, इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले इरानसँगको सङ्घर्ष अझै तार्किक निष्कर्षमा नपुगेको बताएका छन्। अमेरिका र इजरायलको साझा उद्देश्य इरानको आणविक सपनालाई पूर्ण रूपमा ध्वस्त पार्नु रहेको उल्लेख गर्दै उनले युद्ध अन्त्यको घोषणा गर्न हतार नगर्ने सङ्केत दिएका छन्।

इरानले पाकिस्तानको मध्यस्थतामा कूटनीतिक निकास खोज्ने प्रयास गरे पनि ट्रम्पको पछिल्लो कठोर प्रतिक्रियाले मध्यपूर्वमा जारी तनाव तत्काल मत्थर हुने सम्भावना क्षीण देखिएको छ। अब अमेरिकाले इरानमाथि थप दबाब बढाउँछ वा नयाँ सर्तसहितको काउन्टर प्रस्ताव पठाउँछ भन्नेतर्फ विश्व समुदायको ध्यान केन्द्रित भएको छ।