२०४६ सालको जनआन्दोलनपछि बहुदलीय प्रजातन्त्र पुनःस्थापना भएदेखि नेपालमा भएका अधिकांश निर्वाचनहरू पूर्ण रूपमा हिंसारहित हुन सकेका छैनन्। सरकारी निकाय तथा अनुगमन संस्थाहरूले निर्वाचनलाई ‘अपेक्षाकृत शान्तिपूर्ण’ भने पनि विभिन्न चरणमा नेता, कार्यकर्ता तथा सर्वसाधारणले ज्यान गुमाएका र घाइते भएका घटनाहरू दोहोरिँदै आएका छन्।
विशेषगरी संविधानसभा निर्वाचनहरूमा उल्लेखनीय हिंसात्मक घटना भएका थिए। २०६४ सालमा सम्पन्न पहिलो संविधानसभा निर्वाचनका क्रममा देशका विभिन्न भागमा भएको झडप, आक्रमण र हिंसात्मक घटनामा कम्तीमा १९ जनाको ज्यान गएको तथ्यांक सार्वजनिक भएको थियो। त्यसैगरी २०७० सालको दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनका क्रममा पनि बम विस्फोट, हत्या प्रयास, धम्की र आक्रमणका घटनाहरू भएका थिए, जसले निर्वाचनको सुरक्षा अवस्थाप्रति गम्भीर प्रश्न उठाएको थियो।
यसपछि सम्पन्न २०७४ र २०७९ सालका तीन तहका निर्वाचनहरू—संघीय, प्रदेश तथा स्थानीय तह—मा पनि हिंसात्मक घटना पूर्ण रूपमा रोक्न सकिएन। ती निर्वाचनका क्रममा विभिन्न स्थानमा झडप, गोली चल्ने, आक्रमण तथा तोडफोडका घटनाहरू भएका थिए। केही घटनामा सर्वसाधारण र राजनीतिक कार्यकर्ताले ज्यान गुमाउनुका साथै धेरै जना घाइते भएका थिए।
मानवअधिकार उल्लंघनका घटनाले पनि निर्वाचनको समयमा असुरक्षा बढ्ने संकेत गरेको छ। अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) को अभिलेखअनुसार निर्वाचन हुने वर्षहरूमा मानवअधिकार उल्लंघनका घटनामा उल्लेखनीय वृद्धि हुने गरेको छ। इन्सेकले निर्वाचनको अवधिमा धम्की, कुटपिट, अवरोध, जबर्जस्ती तथा राजनीतिक दबाबका घटनाहरू बढी हुने गरेको उल्लेख गरेको छ।
यद्यपि, राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगले भने अधिकांश निर्वाचनलाई ‘अपेक्षाकृत शान्तिपूर्ण’ निष्कर्षसहित प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै आएको छ। आयोगका प्रवक्ता टीकाराम पोखरेलका अनुसार आयोगको अनुगमन मुख्य रूपमा मतदानको दिनको अवस्था, मतदान केन्द्रको सुरक्षा र मतदान प्रक्रियाको निष्पक्षतामा केन्द्रित हुने भएकाले समग्र निर्वाचन अवधिमा भएका सबै घटनाहरू प्रतिवेदनमा समेटिन नसक्ने अवस्था पनि रहने गरेको छ।
निर्वाचन प्रक्रियामा देखिएको हिंसाको स्वरूप समयसँगै परिवर्तन हुँदै गएको पूर्वप्रमुख निर्वाचन आयुक्त भोजराज पोखरेलले बताएका छन्। उनका अनुसार पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जालको प्रयोग, मिथ्या सूचना (फेक न्युज) को प्रसार, आर्थिक प्रभाव र संगठित समूहको संलग्नताले चुनावी हिंसाको स्वरूप थप जटिल बन्दै गएको छ। उनले निर्वाचनलाई स्वच्छ, निष्पक्ष र सुरक्षित बनाउन राज्य संयन्त्र थप सक्रिय र सशक्त हुनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।
आगामी निर्वाचनको सन्दर्भमा पनि केही स्थानमा तनावका संकेत देखिएका छन्। विशेषगरी रौतहटलगायतका क्षेत्रमा देखिएको साम्प्रदायिक तनाव, राजनीतिक प्रतिस्पर्धाको तीव्रता र सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिन सक्ने मिथ्या सूचनाले सुरक्षा चुनौती थप बढाउने अनुमान गरिएको छ।
यस अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै सुरक्षा निकायहरूले सुरक्षा योजना कडा बनाउने, संवेदनशील क्षेत्रहरूमा निगरानी बढाउने तथा सम्भावित जोखिम न्यूनीकरणका लागि विशेष रणनीति अपनाउने तयारी गरेका छन्। साथै, राज्यले शान्तिपूर्ण निर्वाचन सुनिश्चित गर्न सुरक्षा सतर्कता बढाउनुका साथै मतदातालाई सचेत, जिम्मेवार र संयमित बन्न आग्रह गरेको छ।
विशेषज्ञहरूले लोकतन्त्रको आधारस्तम्भ मानिने निर्वाचनलाई पूर्ण रूपमा हिंसारहित, निष्पक्ष र विश्वसनीय बनाउन राज्य, राजनीतिक दल, सुरक्षा निकाय, नागरिक समाज तथा मतदाता सबैको भूमिका महत्वपूर्ण हुने बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार सचेत नागरिक, जिम्मेवार राजनीतिक व्यवहार र प्रभावकारी सुरक्षा व्यवस्थामार्फत मात्र निर्वाचनलाई पूर्ण रूपमा शान्तिपूर्ण बनाउन सकिन्छ।
काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) मकवानपुरका संस्थापक सभापति भरतप्रसाद पराजुलीले पार्टी परित्याग गर्दै पुनः नेपाली कांग्रेसमा प्रवेश गरेका छन्।
सोमबार सर्लाहीमा आयोजित एक कार्यक्रममा कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले पराजुलीलाई पार्टीमा स्वागत गरेका हुन्। रास्वपामा जानुअघि लामो समयसम्म कांग्रेसमा सक्रिय रहेका पराजुली पुनः पुरानै राजनीतिक घर फर्किएका हुन्।
पराजुली २०७९ सालको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा मकवानपुर जिल्ला क्षेत्र नम्बर २ बाट रास्वपाका उम्मेदवार बनेका थिए। उनले पश्चिमी मकवानपुर क्षेत्रमा उल्लेखनीय मत प्राप्त गर्न सफल भए पनि निर्वाचन जित्न भने सकेनन्।
मनहरी गाउँपालिका स्थायी घर भएका पराजुली आगामी प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा पनि रास्वपाबाट टिकट पाउने सम्भावना बलियो मानिएको थियो। तर काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन शाहको सचिवालयमा कार्यरत प्रशान्त उप्रेतीले टिकट पाएपछि उनी असन्तुष्ट बनेका थिए।
पार्टी परित्यागको कारणबारे पराजुलीले रास्वपामा रहेर आफूले अपेक्षा गरेअनुसार “सच्चा राजनीति गर्न नसकिने अवस्था” देखिएको बताएका छन्। उनले आफ्नो राजनीतिक सिद्धान्त र विचारअनुसार काम गर्न कांग्रेस उपयुक्त मंच भएको भन्दै पुनः सक्रिय राजनीति गर्ने संकेत गरेका छन्।
उनको कांग्रेस प्रवेशले मकवानपुरको स्थानीय राजनीतिमा नयाँ समीकरण बन्न सक्ने आकलन गरिएको छ। आगामी निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै प्रमुख दलहरूबीच नेताहरूको आवतजावत बढिरहेका बेला पराजुलीको यो निर्णयलाई अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ।
काठमाडौं । आगामी निर्वाचनलाई शान्तिपूर्ण, निष्पक्ष तथा भयरहित वातावरणमा सम्पन्न गराउने उद्देश्यसहित सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाल ले २३ जना सशस्त्र प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) लाई निर्वाचन सुरक्षा अनुगमनका लागि खटाउने निर्णय गरेको छ।
सशस्त्र प्रहरीका प्रवक्ता विष्णुप्रसाद भट्ट का अनुसार खटाइएका एसएसपीहरू सोमबारदेखि आ–आफ्नो जिम्मेवारी क्षेत्रतर्फ परिचालित हुनेछन्। उनीहरूलाई प्रधान कार्यालय तथा प्रदेशस्थित बाहिनी मुख्यालयबाट विभिन्न संवेदनशील तथा महत्वपूर्ण स्थानमा खटाइने व्यवस्था गरिएको छ।
निर्वाचन सुरक्षालाई प्रभावकारी बनाउन आइतबार भर्चुअल माध्यमबाट आयोजित निर्देशन कार्यक्रममा सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक राजु अर्याल ले सुरक्षा निकायलाई विशेष निर्देशन दिएका छन्।
महानिरीक्षक अर्यालले निर्वाचनअघि, मतदानको दिन तथा निर्वाचनपछिको अवधिमा उत्पन्न हुन सक्ने कुनै पनि चुनौतीपूर्ण अवस्थाको सामना गर्न उच्च सतर्कता अपनाउन निर्देशन दिएका छन्। उनले सबै सुरक्षा संयन्त्रलाई समन्वयात्मक ढंगले परिचालन गरी निर्वाचनलाई सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउन जोड दिएका छन्।
सशस्त्र प्रहरीले निर्वाचनको अवधिभर सम्भावित जोखिम क्षेत्रहरूको अनुगमन, संवेदनशील स्थानमा सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाउने तथा आवश्यक परे तत्काल प्रतिक्रिया दिने गरी सुरक्षा रणनीति तयार पारेको जनाएको छ।
यस कदमले आगामी निर्वाचनलाई सुरक्षित, विश्वसनीय तथा व्यवस्थित रूपमा सम्पन्न गराउन महत्वपूर्ण सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
वीरगञ्ज महानगरपालिका–२६ मा आज नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) पर्सा क्षेत्र नं. २ की प्रतिनिधि सभा सदस्य उम्मेदवार रिमा कुमारी यादवको सघन घरदैलो कार्यक्रम उत्साहजनक रूपमा सम्पन्न भएको छ। चुनावी माहोल तातिरहेका बेला उम्मेदवार यादव टोल–टोलमा पुगेर मतदातासँग प्रत्यक्ष संवादमा जुटिन्।
घरदैलो कार्यक्रममा समानुपातिक उम्मेदवार बिचारी यादव, प्रदेश कमिटी सदस्य रमिला खातुन, क्षेत्र नं. २ का अध्यक्ष मनोज कुशवाहा लगायतका नेता तथा कार्यकर्ताको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो। टोलीले स्थानीय बासिन्दासँग भेटघाट गर्दै विकास, शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, रोजगारी र पूर्वाधार निर्माणका विषयमा आफ्नो स्पष्ट योजना प्रस्तुत गरेको थियो।
उम्मेदवार रिमा यादवले पर्सा–२ लाई आर्थिक, सामाजिक र पूर्वाधारका हिसाबले नमुना क्षेत्र बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन्। उनले युवालाई रोजगारी सिर्जना, किसानलाई आधुनिक कृषि प्रविधिमा जोड, महिलाको सशक्तीकरण तथा नगर क्षेत्रमा सडक, ढल र सरसफाइ व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राख्ने बताइन्।
नेताहरूले मतदातालाई आगामी निर्वाचनमा सूर्य छापमा मतदान गरी एमाले उम्मेदवारलाई विजयी बनाउन आग्रह गरेका थिए। स्थानीय बासिन्दाले पनि विकास र सुशासनको अपेक्षा राख्दै सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएका थिए।
वडा नं. २६ मा सम्पन्न उक्त कार्यक्रमसँगै एमालेको चुनावी अभियान थप सक्रिय बनेको छ। नेता–कार्यकर्ताले आगामी दिनमा पनि घरदैलो र जनभेटघाटलाई तीव्रता दिने बताएका छन्।
वीरगञ्ज महानगरपालिका–२६ मा आज नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) पर्सा क्षेत्र नं. २ की प्रतिनिधि सभा सदस्य उम्मेदवार रिमा कुमारी यादवको सघन घरदैलो कार्यक्रम उत्साहजनक रूपमा सम्पन्न भएको छ। चुनावी माहोल तातिरहेका बेला उम्मेदवार यादव टोल–टोलमा पुगेर मतदातासँग प्रत्यक्ष संवादमा जुटिन्।
घरदैलो कार्यक्रममा समानुपातिक उम्मेदवार बिचारी यादव, प्रदेश कमिटी सदस्य रमिला खातुन, क्षेत्र नं. २ का अध्यक्ष मनोज कुशवाहा लगायतका नेता तथा कार्यकर्ताको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो। टोलीले स्थानीय बासिन्दासँग भेटघाट गर्दै विकास, शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, रोजगारी र पूर्वाधार निर्माणका विषयमा आफ्नो स्पष्ट योजना प्रस्तुत गरेको थियो।
उम्मेदवार रिमा यादवले पर्सा–२ लाई आर्थिक, सामाजिक र पूर्वाधारका हिसाबले नमुना क्षेत्र बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन्। उनले युवालाई रोजगारी सिर्जना, किसानलाई आधुनिक कृषि प्रविधिमा जोड, महिलाको सशक्तीकरण तथा नगर क्षेत्रमा सडक, ढल र सरसफाइ व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राख्ने बताइन्।
नेताहरूले मतदातालाई आगामी निर्वाचनमा सूर्य छापमा मतदान गरी एमाले उम्मेदवारलाई विजयी बनाउन आग्रह गरेका थिए। स्थानीय बासिन्दाले पनि विकास र सुशासनको अपेक्षा राख्दै सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएका थिए।
वडा नं. २६ मा सम्पन्न उक्त कार्यक्रमसँगै एमालेको चुनावी अभियान थप सक्रिय बनेको छ। नेता–कार्यकर्ताले आगामी दिनमा पनि घरदैलो र जनभेटघाटलाई तीव्रता दिने बताएका छन्।
हाम्रो बारेमा
यो वेवसाइट Kathmandu Bulletin को आधिकारिक न्यूज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सुचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई यसले समेट्छ।
सञ्चालक एवम् प्रबन्ध निर्देशक
सम्पादक : रिषि केश
पत्रकार : आयुष भुजेल
विज्ञापन
Kathmandu Bulletin मा विज्ञापन गर्न फोन:- 9761929175 मा सम्पर्क गर्नुहोला ।
सम्पर्क
📍 ठेगना: बिरगंज, पर्सा
☎ फोन: ९७६१९२९१७५
✉ ईमेल: kathmandubulletin.np@gmail.com
✸ सूचना बिभाग दर्ता नं : ५२५८–२०८२/२०८३