७ बैशाख, काठमाडौं । बालेन्द्र (बालेन) शाह नेतृत्वको सरकारमा ‘जान्नेलाई छान्ने’ नारासहित सामेल भएका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का मन्त्रीहरू एकपछि अर्को गर्दै विवादको भुमरीमा फसेका छन् ।

सरकार गठन भएको महिना दिन नपुग्दै मन्त्रीहरूको आचरण, व्यावसायिक साझेदारी र कार्यशैलीमाथि गम्भीर प्रश्न उठ्न थालेका छन् । रास्वपाबाट सरकारमा सहभागी मन्त्रीहरूमध्ये सबैभन्दा पहिले श्रममन्त्री दीपक साह विवादमा तानिए । जिम्मेवारी सम्हालेको दुई सातामै स्वार्थको द्वन्द्व र विभिन्न विवादमा मुछिएपछि उनलाई चैत २६ गते पदबाट फिर्ता बोलाइयो ।

साहकै पदचाप पछ्याउँदै स्वास्थ्यमन्त्री निशा मेहता पनि विवादमा परिन् । उनले श्रममन्त्री साहकै दबाबमा उनकी पत्नी जुनु श्रेष्ठलाई स्वास्थ्य बिमा बोर्डको सदस्यमा निरन्तरता दिने निर्णय गरेकी थिइन् । आफ्नै पार्टीका मन्त्रीको पारिवारिक स्वार्थमा निर्णय गरेको भन्दै रास्वपाले मेहतालाई नसियतस्वरुप सचेत गराइसकेको छ ।

 गृहमन्त्रीमाथि बिचौलियासँगको साझेदारी र सेयर लुकाइएको आरोप

यतिबेला सबैभन्दा बढी दबाबमा गृहमन्त्री सुधन गुरुङ देखिएका छन् । पदभार ग्रहण गरेलगत्तै हाइप्रोफाइल व्यक्तिहरूलाई पक्राउ गरेर चर्चा कमाएका गुरुङ अहिले आफैँ बिचौलिया दीपक भट्टसँगको व्यावसायिक साझेदारीका कारण विवादमा परेका छन् ।

सम्पत्ति शुद्धीकरणको अनुसन्धानमा रहेका भट्ट र सुलभ अग्रवालको ‘स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्स कम्पनी’ मा गुरुङको २५ लाख रुपैयाँ बराबरको संस्थापक सेयर रहेको खुलासा भएको छ । गुरुङले प्रधानमन्त्री कार्यालयमा बुझाएको आफ्नो सम्पत्ति विवरणमा उक्त सेयर लगानी कतै पनि उल्लेख गरेका छैनन्, जसले उनको आर्थिक पारदर्शितामाथि ठुलो प्रश्नचिह्न खडा गरिदिएको छ ।

नैतिकता र सुशासनको अग्निपरीक्षा

सुशासनको चर्को नारा दिएर सत्तामा पुगेको रास्वपाका लागि आफ्नै मन्त्रीहरूका यी काण्डहरू ‘निल्नु न ओकल्नु’ भएका छन् । फेवाताल जग्गा प्रकरणमा यसअघि नै विवादमा परेका सुधन गुरुङलाई यसपटक भने बिचौलियासँगको कनेक्सन र सम्पत्ति विवरण लुकाएको प्रकरणले गम्भीर संकटमा पारेको छ ।

एकातिर पार्टीका प्रभावशाली नेताहरूले गुरुङलाई बर्खास्त गर्न माग गरिरहेका छन् भने अर्कोतिर गृहमन्त्री आफैँ प्रश्नहरूबाट भाग्न खोजिरहेका छन्। सुशासनको कुरा गर्ने दलका प्रतिनिधिहरू नै बिचौलियाको साझेदारीमा देखिनुले बालेन सरकारको छविसँगै रास्वपाको ‘डेलिभरी’ माथि पनि आम नागरिकले आशंका व्यक्त गर्न थालेका छन् ।

इस्लामावाद- पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबादमा इरान-अमेरिका अर्को वार्ता हुँदैछ। ११–१२ अप्रिलमा अमेरिका–इरानबीच शान्ति वार्ता असफल भएपछि अर्को वार्ता हुन लागेको हो ।

अमेरिका र इरानबीच २२ अप्रिलमा युद्धविराम सकिँदै छ। यसअघि इरानले पाकिस्तानमा हुने दोस्रो चरणको वार्तामा सहभागी हुन अस्वीकार गरेको थियो।

इरानले अमेरिकामाथि अत्यधिक माग, अव्यवहारिक सर्त, बारम्बार अडान परिवर्तन र विरोधाभासी अभिव्यक्तिले वार्तामा अवरोध सिर्जना गरेको आरोप लगाएको छ। यसका साथै, अमेरिकाले झूटो प्रचार गरेको पनि इरानको भनाइ छ।

इरानले अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दीलाई युद्धविराम सम्झौताको उल्लङ्घन भएको बताउँदै अमेरिकाको धम्कीपूर्ण भाषाले अवस्था झन् बिग्रिएको जनाएको छ। यी परिस्थितिमा वार्ता हुने सम्भावना निकै कम रहेको उल्लेख गरिएको छ।

पाकिस्तानका लागि इरानी राजदूत रेजा अमिरी मोगद्दमले पनि अमेरिकाको आलोचना गरेका छन्। उनले भनेका छन् कि एकातर्फ अमेरिका अन्तर्राष्ट्रिय कानुन उल्लङ्घन गर्दै नाकाबन्दी जारी राख्छ र युद्धको धम्की दिन्छ, अर्कोतर्फ वार्ताको कुरा गर्नु उपयुक्त होइन।

इस्लामाबादमा अमेरिका र इरानबीच दोस्रो चरणको वार्ता हुने वा नहुने भन्ने विषयमा अझै अन्योल कायम छ। अमेरिकाले एउटा इरानी जहाज नियन्त्रणमा लिएपछि तेहरानले कडा प्रतिक्रिया जनाएको छ, जसका कारण अवस्था थप तनावपूर्ण बनेको छ।

राजधानीको ‘रेड जोन’ क्षेत्रमा कडा सुरक्षा तयारी गरिएको छ। यहाँ संसद, सर्वोच्च अदालत, ठूला सरकारी कार्यालय तथा विदेशी दूतावासहरू छन्। सम्भावित वार्तालाई ध्यानमा राख्दै सेरेना र म्यारियट नामका दुई ठूला होटल खाली गरिएका छन्।

सेरेना होटलमा पहिलो चरणको वार्ता (११–१२ अप्रिल) भएको थियो भने म्यारियट होटलमा इरानी प्रतिनिधिमण्डल बसेको थियो। अब यी दुवै होटललाई नयाँ चरणको वार्ताका लागि तयारी अवस्थामा राखिएको छ।

सुरक्षा व्यवस्थाका कारण सहरको यातायातमा पनि प्रभाव परेको छ। रेड जोनतर्फ जाने मुख्य सडकमा जामको अवस्था छ । विदेशी प्रतिनिधिमण्डलको आगमनलाई ध्यानमा राख्दै ट्राफिक डाइभर्सन लागू गरिएको छ।

सर्वसाधारणलाई वैकल्पिक बाटो प्रयोग गर्न आग्रह गरिएको छ। यसैबीच, रेड जोन क्षेत्रमा कार्यरत सबै सरकारी कर्मचारीलाई २० अप्रिलमा घरबाटै काम गर्न निर्देशन दिइएको छ

इस्लामावाद- पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबादमा इरान-अमेरिका अर्को वार्ता हुँदैछ। ११–१२ अप्रिलमा अमेरिका–इरानबीच शान्ति वार्ता असफल भएपछि अर्को वार्ता हुन लागेको हो ।

अमेरिका र इरानबीच २२ अप्रिलमा युद्धविराम सकिँदै छ। यसअघि इरानले पाकिस्तानमा हुने दोस्रो चरणको वार्तामा सहभागी हुन अस्वीकार गरेको थियो।

इरानले अमेरिकामाथि अत्यधिक माग, अव्यवहारिक सर्त, बारम्बार अडान परिवर्तन र विरोधाभासी अभिव्यक्तिले वार्तामा अवरोध सिर्जना गरेको आरोप लगाएको छ। यसका साथै, अमेरिकाले झूटो प्रचार गरेको पनि इरानको भनाइ छ।

इरानले अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दीलाई युद्धविराम सम्झौताको उल्लङ्घन भएको बताउँदै अमेरिकाको धम्कीपूर्ण भाषाले अवस्था झन् बिग्रिएको जनाएको छ। यी परिस्थितिमा वार्ता हुने सम्भावना निकै कम रहेको उल्लेख गरिएको छ।

पाकिस्तानका लागि इरानी राजदूत रेजा अमिरी मोगद्दमले पनि अमेरिकाको आलोचना गरेका छन्। उनले भनेका छन् कि एकातर्फ अमेरिका अन्तर्राष्ट्रिय कानुन उल्लङ्घन गर्दै नाकाबन्दी जारी राख्छ र युद्धको धम्की दिन्छ, अर्कोतर्फ वार्ताको कुरा गर्नु उपयुक्त होइन।

इस्लामाबादमा अमेरिका र इरानबीच दोस्रो चरणको वार्ता हुने वा नहुने भन्ने विषयमा अझै अन्योल कायम छ। अमेरिकाले एउटा इरानी जहाज नियन्त्रणमा लिएपछि तेहरानले कडा प्रतिक्रिया जनाएको छ, जसका कारण अवस्था थप तनावपूर्ण बनेको छ।

राजधानीको ‘रेड जोन’ क्षेत्रमा कडा सुरक्षा तयारी गरिएको छ। यहाँ संसद, सर्वोच्च अदालत, ठूला सरकारी कार्यालय तथा विदेशी दूतावासहरू छन्। सम्भावित वार्तालाई ध्यानमा राख्दै सेरेना र म्यारियट नामका दुई ठूला होटल खाली गरिएका छन्।

सेरेना होटलमा पहिलो चरणको वार्ता (११–१२ अप्रिल) भएको थियो भने म्यारियट होटलमा इरानी प्रतिनिधिमण्डल बसेको थियो। अब यी दुवै होटललाई नयाँ चरणको वार्ताका लागि तयारी अवस्थामा राखिएको छ।

सुरक्षा व्यवस्थाका कारण सहरको यातायातमा पनि प्रभाव परेको छ। रेड जोनतर्फ जाने मुख्य सडकमा जामको अवस्था छ । विदेशी प्रतिनिधिमण्डलको आगमनलाई ध्यानमा राख्दै ट्राफिक डाइभर्सन लागू गरिएको छ।

सर्वसाधारणलाई वैकल्पिक बाटो प्रयोग गर्न आग्रह गरिएको छ। यसैबीच, रेड जोन क्षेत्रमा कार्यरत सबै सरकारी कर्मचारीलाई २० अप्रिलमा घरबाटै काम गर्न निर्देशन दिइएको छ

इस्लामावाद- अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भेन्स इरानसँगको वार्ताका लागि पाकिस्तानतिर लागेका छन् ।

बीबीसीको रिपोर्टअनुसार अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भेन्स सोमबार पाकिस्तानका लागि उडेका हुन् । यसअघि अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले न्यूयोर्क पोस्टसँग कुराकानीका क्रममा वार्ताका लागि भेन्स पाकिस्तान नजाने बताएका थिए ।

जेडी भेन्स यसअघि ११-१२ अप्रिलमा पाकिस्तान पुगेका थिए। त्यहाँ उनले इरानसँग हुने वार्ताका क्रममा अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गरेका थिए। तर त्यसबेला २१ घण्टासम्म चलेको वार्ता विफल भएको थियो ।

त्यसबेला करिब २१ घण्टा चलेको उक्त वार्ताबाट कुनै सहमति हुन सकेको थिएन। दुवै देशबीच इरानको परमाणु कार्यक्रम र होर्मुज स्ट्रेटको नियन्त्रणलाई लिएर अझै मतभेद कायम छ।