चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र चालु आर्थिक वर्षमा ६ वटा पाटेबाघ मृत अवस्थामा फेला परेका छन्। सोमबार सिजीघाट नजिकै करिब दुई वर्ष उमेरको भाले बाघ मृत भेटिएसँगै यो संख्या ६ पुगेको हो।

निकुञ्जका सूचना अधिकारी अविनाश थापामगरका अनुसार उक्त बाघको मृत्यु अन्य बाघसँगको झडपका कारण भएको प्रारम्भिक निष्कर्ष निकालिएको छ।

यस वर्ष मृत भेटिएका बाघमध्ये दुई वटा भाले, तीन वटा पोथी र एकको पहिचान हुन सकेको छैन। तीमध्ये दुई वटा बाघ आपसमा जुधेर मरेका हुन् भने तीन वटा उद्धार प्रक्रियामा रहँदा मरेका थिए। एक बाघको भने प्राकृतिक कारणले मृत्यु भएको निकुञ्जले जनाएको छ।

निकुञ्ज प्रशासनका अनुसार यसअघि गरिएको गणनामा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा १२८ वटा बाघ रहेको तथ्यांक सार्वजनिक गरिएको थियो। हाल नयाँ गणनाको नतिजा भने आउन बाँकी छ।

पाटेबाघको लगातार मृत्युले संरक्षण तथा व्यवस्थापनमा थप चुनौती देखिएको सरोकारवालाहरूले बताएका छन्।

बीरगन्ज,२४ वैशाख । आयातित वस्तुमा भन्सार बिन्दुमै अधिकतम खुद्रा मूल्य (एमआरपी) अनिवार्य उल्लेख गर्नुपर्ने सरकारी निर्णयले सिर्जना गरेको अन्योल अन्ततः अस्थायी रूपमा समाधान भएको छ। सरकार र व्यवसायीबीच सहमति भएपछि वीरगन्जसहित देशका प्रमुख भन्सार नाकाबाट रोकिएका मालवाहक ट्रकहरूको जाँचपास पुनः सुरु भएको छ।

एमआरपी विवादका कारण केही दिनदेखि वीरगन्ज भन्सारमा हजारौं मालवाहक सवारी रोकिँदा व्यापार, आपूर्ति र राजस्व संकलन प्रभावित भएको थियो। बुधबारदेखि भने भन्सार विभागले आयातकर्ताको स्वघोषणाका आधारमा सामान छुटाउने व्यवस्था लागू गरेपछि जाँचपास प्रक्रिया सहज बनेको हो।

नयाँ सहमतिअनुसार व्यवसायीहरूले भन्सारमै वस्तुको एमआरपी घोषणा गर्नुपर्नेछ। त्यसपछि सामान आफ्नै गोदाममा लगेर लेबल टाँस्न पाइनेछ र बजारमा पठाउँदा मूल्य खुलाउनुपर्ने सर्त लागू हुनेछ। भन्सार विभागका महानिर्देशक श्यामप्रसाद भण्डारीले एमआरपीसम्बन्धी समस्या तत्कालका लागि समाधान गरिएको जानकारी दिएका छन्। उनका अनुसार मातहतका सबै भन्सार कार्यालयलाई स्वघोषणाका आधारमा जाँचपास गर्न निर्देशन दिइएको छ।

यो सहजीकरण लागू भएपछि वीरगन्ज, विराटनगरलगायत प्रमुख व्यापारिक नाकाबाट मालसामान छुट्ने क्रम तीव्र भएको छ। विभागका अनुसार बुधबार मात्रै भन्सार कार्यालयहरूबाट १ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको छ। सरकारले यो व्यवस्था तीन महिनाका लागि लागू गरेको जनाएको छ। यस अवधिमा आगामी आर्थिक वर्षको बजेट वा कानुनी संशोधनमार्फत एमआरपीसम्बन्धी प्रावधानलाई थप स्पष्ट र व्यावहारिक बनाउने तयारी गरिएको छ।

व्यवसायीहरूले भन्सार बिन्दुमै प्रत्येक सामानमा लेबल टाँस्नुपर्ने व्यवस्था व्यवहारिक नभएको भन्दै विरोध जनाउँदै आएका थिए। उनीहरूका अनुसार उक्त व्यवस्थाका कारण ट्रक भाडा, बैंक ब्याज, एलसी अवधि र सामान बिग्रिने समस्याले ठूलो आर्थिक क्षति पुगेको थियो।

वीरगन्ज उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष हरिप्रसाद गौतमले सरकारको पछिल्लो निर्णयले तत्काल राहत दिएको बताए। उनका अनुसार वीरगन्जमा मात्रै करिब २ हजार ट्रक रोकिँदा सरकार र निजी क्षेत्र दुवैलाई ठूलो घाटा पुगेको थियो। व्यवसायीहरूले वस्तुको प्रकृति अनुसार प्याकेजिङ र लेबलिङको नियम फरक–फरक हुनुपर्ने माग गर्दै आएका छन्। उनीहरूले अव्यावहारिक नियम लागू गरिए अवैध तस्करी बढ्न सक्ने चेतावनीसमेत दिएका छन्।

काभ्रेपलाञ्चोक,२४ वैशाख । बाढीका कारण अवरुद्ध भएको बिपी राजमार्ग तीन दिनपछि बिहीबार बिहान सञ्चालनमा आए पनि पानीको बहाव बढेपछि पुनः बन्द गरिएको छ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालयका सूचना अधिकारी सुमनराज अधिकारीका अनुसार रोशी खोलामा अस्थायी डाइभर्सन निर्माण गरेर बिहानदेखि सवारी आवागमन खुलाइएको थियो। तर लगातार वर्षा र खोलाको सतह बढ्न थालेपछि सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै पुनः यातायात रोकिएको हो।

गत सोमबार परेको अविरल वर्षापछि आएको बाढीले राजमार्गको विभिन्न भागमा क्षति पुर्‍याउँदै सडक पूर्ण रूपमा अवरुद्ध बनाएको थियो। वर्षा जारी रहेकाले प्रहरीले अत्यावश्यक कामबाहेक यो मार्ग प्रयोग नगर्न यात्रु तथा सवारी चालकलाई आग्रह गरेको छ।

विशेषगरी रोशी क्षेत्रको करिब चार किलोमिटर भागमा बनाइएको अस्थायी डाइभर्सन वर्षा बढ्नासाथ जोखिममा पर्ने भएकाले समय–समयमा यातायात बन्द गर्नुपर्ने अवस्था आएको प्रहरीले जनाएको छ। राजमार्ग बन्द भएपछि सवारीसाधनलाई धुलिखेल, काभ्रेभञ्ज्याङ, मङ्गलटार र सिन्धुलीको नेपालथोक क्षेत्रमा रोकिएको छ।

गत वर्षको बाढीपहिरोले चौकीडाँडा, रोशी र नेपालथोक क्षेत्रमा करिब १८ किलोमिटर सडक बगाएपछि खोलामै अस्थायी डाइभर्सन निर्माण गरेर यातायात सञ्चालन गरिएको थियो। हाल सो क्षेत्रमा सडक पुनर्निर्माणको काम जारी रहेको छ।

काठमाडौं,२४ वैशाख । काठमाडौं उपत्यकासहित देशका अधिकांश क्षेत्रमा जारी वर्षा र बदलीको क्रम अझै करिब दुई सातासम्म कायम रहने मौसमविद्हरूले बताएका छन्। बिहानदेखि सुरु भएको वर्षा पश्चिमदेखि पूर्वसम्म पालैपालो फैलिने सम्भावना रहेको त्रिभुवन विश्वविद्यालय जल तथा मौसम विज्ञान विभागका सहप्राध्यापक विनोद पोखरेलले जानकारी दिएका छन्।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो मौसमी बुलेटिनअनुसार कम्तीमा शनिबारसम्म देशका विभिन्न क्षेत्रमा वर्षा जारी रहने देखिएको छ। हाल सक्रिय मौसम प्रणाली पश्चिमबाट उत्तर–पूर्वतर्फ सर्दै गइरहेको महाशाखाले जनाएको छ।

आज विशेषगरी लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ। उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमपात हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ भने अन्य प्रदेशका पहाडी र तराई क्षेत्रका केही स्थानमा पनि वर्षा हुन सक्ने मौसमविद्हरूले बताएका छन्।

पछिल्ला केही दिनदेखि लगातारजसो पानी परिरहेकाले दैनिक जनजीवन प्रभावित हुन थालेको छ। सडक यातायात, कृषि गतिविधि तथा ग्रामीण क्षेत्रमा जोखिम बढ्न सक्ने भन्दै आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

यता, प्रि–मनसुन अवधिमा पर्याप्त वर्षा भइरहे पनि यस वर्षको मनसुन भने औसतभन्दा कमजोर रहने अनुमान सार्वजनिक गरिएको छ। दक्षिण एसियाली जलवायु दृष्टिकोण मञ्च (सास्कोफ) को प्रतिवेदनअनुसार नेपालको मध्य क्षेत्रमा मनसुन अवधिमा कम वर्षा र तुलनात्मक रूपमा बढी तापक्रम रहने सम्भावना छ।

मौसमविद्हरूका अनुसार प्रशान्त महासागरमा विकसित एल निनो र हिन्द महासागरमा देखिएको इन्डियन ओसन डाइपोलको प्रभावका कारण मौसम प्रणाली प्रभावित भएको हो। यसले कृषि उत्पादन, खानेपानी तथा जलविद्युत् क्षेत्रमा समेत असर पार्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

विज्ञहरूले सम्भावित पानी अभावलाई ध्यानमा राख्दै पानी सञ्चय गर्ने, वैकल्पिक बाली छनोट गर्ने र विपद् जोखिम न्यूनीकरणका उपाय अपनाउन सुझाव दिएका छन्।