काठमाडौं । नुवाकोटको किस्पाङ गाउँपालिकाका अध्यक्ष वीरबल तामाङ सिंहदरबारबाटै पक्राउ परेका छन्।

बाढी प्रभावित क्षेत्रका स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिसँग प्रधानमन्त्री बालेन शाहले सिंहदरबारमा आयोजना गरेको बैठकमा सहभागी भएर बाहिरिने क्रममा तामाङलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको हो।

तामाङविरुद्ध अरुण अर्यालको जाहेरीका आधारमा बैंकिङ कसुरसम्बन्धी मुद्दा दर्ता भएको थियो। उक्त मुद्दा काठमाडौंको दरबारमार्ग प्रहरी वृत्तमा दर्ता रहेको र अनुसन्धानका क्रममा तामाङलाई पक्राउ गर्न अदालतबाट अनुमति लिइएको काठमाडौं प्रहरी प्रवक्ता एसपी दानबहादुर थापाले जानकारी दिए।

उनका अनुसार तामाङलाई पक्राउ गर्न दरबारमार्ग वृत्तले अनुमति मागेको थियो। सोहीबमोजिम काठमाडौं जिल्ला अदालतबाट आइतबार पक्राउ अनुमति लिएपछि उनलाई सोमबार सिंहदरबारबाट पक्राउ गरिएको हो।

पक्राउ परेका तामाङ ४३ वर्षका हुन्। उनी काठमाडौंको नयाँबजारमा ओसिन ट्रान्सपोर्ट एण्ड एडभेन्चर प्रालि सञ्चालन गर्दै आएका थिए।

प्रहरीले बैंकिङ कसुरसम्बन्धी उक्त मुद्दामा तामाङमाथि थप अनुसन्धान अघि बढाउने जनाएको छ।

बारा, २९ भदौ । बाराको कलैया उपमहानगरपालिका-५ बाल मन्दिरस्थित सडक खण्डमा अवधापुरबाट कलैयातर्फ आउँदै गरेको ना २० प ९२४६ नम्बरको मोटरसाइकल र विपरित दिशाबाट आउँदै गरेको म प्र ०३-००१ ह ६११३ नम्बरको इ-रिसा एकआपसमा ठोक्किएर सवारी दुर्घटना भएको छ।

प्रहरीका अनुसार भदौ २६ गते साँझ १७:३० बजे भएको उक्त दुर्घटनामा कलैया उपमहानगरपालिका-१७ बस्ने २७ वर्षीय मोटरसाइकल चालक अमित पटेल गम्भीर घाइते भएका थिए।

घाइते पटेलको सुरुमा राज लक्ष्मि अस्पताल कलैयामा प्रारम्भिक उपचार गरिएको थियो। तर, लिभरमा जटिल समस्या देखिएपछि थप उपचारका लागि उनलाई मेडिसिटी अस्पताल ललितपुर लगिएको र लिभरको अप्रेशन गरी उपचार भइरहेको अवस्थामा भदौ २८ गते राति २२:२० बजे चिकित्सकले उनलाई मृत घोषणा गरेको प्रहरीले जनाएको छ ।

राजन कुमार बानिया

पर्सा, २९ भदौ

पर्साको पकहामैनपुर गाउँपालिका–२ कटिबलुवामा रहेको ऐतिहासिक श्रीराधाकृष्ण मठ मन्दिर संरक्षणको अभावमा जीर्ण बन्दै गएको छ। मठको नाममा करोडौँ रुपैयाँ मूल्य पर्ने करिब ६५ देखि ७५ बिघासम्म खेतीयोग्य जमिन रहेको बताइए पनि मन्दिरको भौतिक अवस्था भने दयनीय देखिएको स्थानीयवासीको गुनासो छ।

स्थानीयका अनुसार मठको जग्गाबाट प्रत्येक वर्ष ठूलो परिमाणमा धान उत्पादन हुने गरेको छ। उत्पादन भएको धानमध्ये गुठी संस्थान पर्सामा बुझाउने गरिएको र पुजारीको खानपान, दैनिक पूजापाठ तथा सामान्य व्यवस्थापनका लागि केही धान उपलब्ध गराउने गरिएको बताइएको छ। तर मठमन्दिरको नियमित संरक्षण तथा भौतिक संरचना मर्मतमा भने पर्याप्त ध्यान नदिइएको स्थानीयको आरोप छ।

करिब आठ वर्षदेखि मन्दिर व्यवस्थापन समिति निष्क्रिय रहेको स्थानीयले बताएका छन्। यसअघि दिनानाथ साह तेली व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष रहेको भए पनि हाल प्रभावकारी व्यवस्थापन नहुँदा मठको अवस्था थप जीर्ण बन्दै गएको उनीहरूको भनाइ छ।

स्थानीयको भनाइमा मठको संरक्षण तथा व्यवस्थापनका लागि समिति, पुजारी र सम्बन्धित निकायबीच प्रभावकारी समन्वय हुन सकेको छैन। स्थानीयहरू व्यंग्य गर्दै ‘जुन योगी आए, मठ उजाड’ भन्ने अवस्था देखिएको बताउँछन्।

हाल श्रीराधाकृष्ण मठमा नयाँ पुजारीका रूपमा मनिष पाण्डेले दैनिक पूजापाठ गर्दै आएका छन्। तर मन्दिरको संरचना, जग्गा तथा अन्य सम्पत्तिको दीर्घकालीन संरक्षणका लागि ठोस योजना आवश्यक रहेको स्थानीयको माग छ।

यसैबीच, मठका पूर्वपुजारी भारतीय नागरिक सुरेन्द्र दास बैरागीले मठको सम्पत्तिसम्बन्धी अनियमितता गरेको आरोपसमेत स्थानीयले लगाएका छन्। स्थानीय शिक्षक चन्देश चौहानका अनुसार बैरागीले नेपाली नागरिकता बनाएर मठको केही खेतीयोग्य जमिन आफ्नो नाममा गराएको आरोपमा करिब १५ वर्षदेखि अदालतमा मुद्दा चलिरहेको छ। यद्यपि यस विषयमा अदालतको अन्तिम फैसला के भएको छ भन्ने सम्बन्धमा सम्बन्धित अभिलेख तथा आधिकारिक धारणा सार्वजनिक हुन बाँकी छ।

शिक्षक चौहानका अनुसार मधेश प्रदेशमा मधेश विश्वविद्यालय स्थापनाको प्रक्रिया अघि बढ्दा कटिबलुवा मठको जग्गा सार्वजनिक प्रयोजनमा उपलब्ध गराउन स्थानीयवासी तयार भएका थिए। तर राजनीतिक खिचातानीका कारण विश्वविद्यालय सो क्षेत्रमा स्थापना हुन नसकेको उनको भनाइ छ।

हाल मठको केही खेतीयोग्य जमिन स्थानीयहरूले आ–आफ्नो तरिकाले जोतभोग गर्दै आएको स्थानीयको दाबी छ। यसबाट मठको वास्तविक आम्दानी, जग्गाको संरक्षण र त्यसबाट प्राप्त हुने उत्पादनको व्यवस्थापनबारे प्रश्न उठेको छ।

मठको जग्गामा ठूलो पोखरीसमेत रहेको र संरक्षणको अभावमा पोखरीको अवस्था पनि दयनीय बन्दै गएको स्थानीय संस्था अध्यक्ष उमेश बैठाले बताए। मठकै जग्गामा प्रहरी चौकीसमेत रहेको उनले जानकारी दिए।

बैठाका अनुसार श्रीराधाकृष्ण मठको जग्गा पकहामैनपुर गाउँपालिका, कालिकामाई गाउँपालिका, धोबिनी गाउँपालिका र पोखरिया नगरपालिका क्षेत्रसम्म फैलिएको छ। यति ठूलो सम्पत्ति रहेको ऐतिहासिक मठमन्दिरको अवस्था जीर्ण बन्दै जानु दुःखद् भएको उनको भनाइ छ।

स्थानीयवासीले मठको जग्गा तथा सम्पत्तिको यथार्थ विवरण सार्वजनिक गर्न, जग्गाको संरक्षण गर्न, निष्क्रिय व्यवस्थापन समिति पुनर्गठन गर्न तथा मन्दिरको भौतिक संरचना तत्काल मर्मत गर्न सम्बन्धित निकायसँग माग गरेका छन्।

स्थानीयको भनाइमा, करोडौँ मूल्यको सम्पत्ति रहेको ऐतिहासिक धार्मिक स्थललाई संरक्षण गर्न नसकिए मठको सम्पत्ति क्रमशः अतिक्रमण र दुरुपयोगको जोखिममा पर्न सक्ने भएकाले गुठी संस्थान, स्थानीय तह र सम्बन्धित सरोकारवाला निकायले तत्काल ध्यान दिन आवश्यक छ।

राजन कुमार बानिया,वीरगंज २८ भदौ। सीमा क्षेत्रमा हुने आपराधिक गतिविधि तथा अवैध कारोबार नियन्त्रण गर्न नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल र भारतीय सीमा सुरक्षा बल (एसएसबी) बीच संयुक्त गस्ती तथा अन्तरक्रिया गरिएको छ।

आइतबार इलाका प्रहरी कार्यालयका कार्यालय प्रमुख प्रहरी निरीक्षक भानुभक्त अर्यालको नेतृत्वमा नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलका सुरक्षाकर्मी तथा भारतीय सीमा सुरक्षा बल (एसएसबी) का प्रहरी निरीक्षकसहितको संयुक्त टोलीले सीमा क्षेत्रमा संयुक्त गस्ती गरेको हो।

खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै हुन सक्ने तस्करी, लागुऔषधको ओसारपसार, मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार, जाली नोटको कारोबार, चोरी, डकैतीलगायतका आपराधिक गतिविधि नियन्त्रण तथा न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले संयुक्त गस्ती सञ्चालन गरिएको सुरक्षा निकायले जनाएको छ।

गस्तीका क्रममा सीमा क्षेत्रमा हुने शंकास्पद गतिविधि, आवतजावत तथा अवैध ओसारपसारमाथि निगरानी बढाउने विषयमा समेत छलफल भएको थियो। खुला सीमाका कारण उत्पन्न हुन सक्ने सुरक्षा चुनौती तथा आपराधिक गतिविधि नियन्त्रणका लागि नेपाल र भारततर्फका सुरक्षा निकायबीच नियमित समन्वय, सूचना आदानप्रदान र सहकार्य आवश्यक रहेकोमा जोड दिइएको जनाइएको छ।

प्रहरी निरीक्षक भानुभक्त अर्यालले सीमा क्षेत्रमा शान्ति–सुरक्षा कायम गर्नुका साथै अपराध नियन्त्रण र नागरिकको सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राखेर सुरक्षा निगरानीलाई थप प्रभावकारी बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको थियो।

संयुक्त गस्ती तथा अन्तरक्रियाका क्रममा सीमा क्षेत्रमा देखिएका सुरक्षा चुनौती, अपराधको सम्भावित जोखिम तथा आगामी दिनमा अपनाउनुपर्ने सुरक्षा रणनीतिका विषयमा समेत छलफल भएको बताइएको छ।

सीमा क्षेत्रमा हुने अपराध तथा अवैध गतिविधि नियन्त्रणका लागि दुवै देशका सुरक्षा निकायबीच सूचना आदानप्रदान, आपसी समन्वय र संयुक्त निगरानीलाई निरन्तरता दिने सहमति भएको जनाइएको छ।

सुरक्षा निकायबीचको यस्तो संयुक्त गस्तीले सीमा क्षेत्रमा हुने तस्करी तथा आपराधिक गतिविधि नियन्त्रणमा सहयोग पुग्नुका साथै सीमावर्ती क्षेत्रमा बसोबास गर्ने सर्वसाधारणमा सुरक्षाको अनुभूति बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।